Προσεγγίσεις στην πολιτισμική ιστορία και στον μουσειακό ορίζοντα μιας ημιορεινής θεσσαλικής κοινότητας

Χωριό στα ριζά των θεσσαλικών Αγράφων, κοντά στην Καρδίτσα. Ο πληθυσμός της Πορτίτσας δεν ξεπέρασε σε όλη τη γνωστή –από ασφαλείς πηγές– ιστορία της, από τα μέσα του 15ου αιώνα, τα 70 νοικοκυριά, με πιο ανησυχητικό σημείο στη δημογραφική της καμπύλη το σήμερα.
Η συσπείρωση των απανταχού από το 1978, με την ίδρυση του συλλόγου «Το Πνεύμα», άσχετη προς κάθε σοβαροφανή πατριδολαγνεία, πέτυχε προπαντός να αναζωπυρώσει τη διάθεση για συμμετοχική κοινωνικότητα, με εκφράσεις που δεν περιθωριοποιούν καμιά φυσική ανάγκη: από την ψυχαγωγία μέχρι τη συλλογή μουσειακού υλικού και την ιστορική έρευνα.

Καρπός πολύμορφου προβληματισμού είναι και η θεματική του συλλογικού αυτού τόμου. Από τη μια υπάρχει πάντα η ανάγκη να προσδιορίσουμε διαχρονικά και διεπιστημονικά τον χώρο, από την άλλη το ένστικτο της αυτοσυντήρησης που επιβάλλει να δούμε τις προοπτικές επιβίωσης των τοπικών πολιτισμικών μορφών στο περιβάλλον που κατεξοχήν προορίζεται γι’ αυτόν το σκοπό: το μουσείο.

Η τοπικότητα έχει σήμερα πολλούς υποστηρικτές, από το χώρο της πολιτικής μέχρι τον χώρο της ανθρωπολογικής και ιστορικής έρευνας. Το ζητούμενο του τελευταίου κεφαλαίου του βιβλίου είναι να δούμε αν και σε ποιο βαθμό οι επίσημες πρακτικές της πολιτιστικής διαχείρισης την ενισχύουν ουσιαστικά.